سندرم تخمدان پلی کیستیک یک مشکل هورمونی است که بر کارکرد تخمدانها تاثیرگذار است. تخمدان خانمهایی که در سنین باروری قرار دارند هر ماه یک تخمک تولید مینماید. فرآیند ایجاد و آزادسازی تخمک نیازمند تبادلات هورمونی پیچیدهای بوده و هرگونه اختلال در تولید هورمونها میتواند در عملکرد تخمدانها مشکل ساز باشد.
در بدن افرادی که مبتلا به سندرم تخمدان پلی کیستیک هستند نسبت به سایرین، هورمون تستسترون و انسولین بیشتری تولید میشود.
علت ابتلا به سندرم تخمدان پلی کیستیک
این اختلال در تمام خانمهایی که در سنین باروری قرار دارند ممکن است ایجاد شود. در واقع از آغاز سنین بلوغ تا شروع دوران یائسگی تمام خانمها در معرض ابتلا به این اختلال قرار دارند. به طور میانگین شیوع این بیماری در خانمها بین 8 تا 13 درصد میباشد.
علت ایجاد سندرم تخمدان پلی کیستیک به طور کامل مشخص نیست اما به نظر میرسد عوامل ژنتیکی یکی از علتهای اصلی این بیماری می باشد و در صورتی که یکی از اقوام شما به این بیماری مبتلا باشد احتمال ایجاد آن در شما بیشتر از سایرین است.
تستسترون هورمونی است که توسط تخمدانها تولید میشود، در افراد مبتلا به سندرم تخمدان پلی کیستیک میزان تولید این هورمون بسیار بیشتر میباشد و افزایش هورمون تستسترون دلیل ایجاد بسیاری از علائم این بیماری است.
انسولین هورمون دیگری است که تحت تاثیر بیماری سندرم تخمدان پلی کیستیک قرار میگیرد. انسولین در کنترل قند خون نقش دارد، در افردا مبتلا به سندرم تخمدان پلی کیستیک، قند خون تحت تاثیر عارضهای به نام مقاومت نسبت به انسولین بالا میرود و این امر منجر به تولید انسولین بیشتری میشود. بالا بودن میزان انسولین منجر به بروز عوارضی مانند افزایش وزن، پریودهای نامنظم و مشکلات باروری خواهد شد.
علائم سندرم تخمدان پلی کیستیک
این بیماری در برخی از افراد هیچ گونه علامت جسمانی ندارد و افراد تنها پس از بررسی علت ناباروری ممکن است پی به این سندرم ببرند اما در برخی دیگر ممکن است طیف وسیعی از علائم را ایجاد نماید که عبارتند از:
- پریودهای نامنظم و یا قطع شدن پریود
- اختلال در بارداری
- وجود کیستهای متعدد روی تخمدان
- هیپرپلازی آندومتر (افزایش ضخامت آندومتر)
- ایجاد اکنه روی صورت و بدن
- رویش موهای زائد در صورت، سینه و یا شکم
- ریزش و یا نازک شدن موی سر
- اضافه وزن سریع
- عدم کاهش وزن با تغییر رژیم غذایی و ورزش
علائم سندرم تخمدان پلی کیستیک بر سلامت روان
- تغییرات رفتاری و بدخلقی
- کاهش اعتماد به نفس
- احساس ضعف
- اضطراب
- افسردگی
بیماریهای همراه با سندرم تخمدان پلی کیستیک
ابتلا به سندرم تخمدان پلی کیستیک احتمال ابتلا به برخی بیماریها را افزایش میدهد، این بیماریها عبارتند از:
- دیابت نوع 2
- افزایش فشار خون
- بیماریهای قلبی
- خستگی و خواب آلودگی در طی روز
- آپنه خواب
سندرم تخمدان پلی کیستیک چگونه تشخیص داده می شود؟
با توجه به اینکه سندرم تخمدان پلی کیستیک ممکن است هیچ گونه علامتی نداشته باشد و یا اینکه طیف وسیعی از علائم مشترک با سایر بیماریها را ایجاد نماید بنابراین تشخیص آن ممکن است با پیچیدگیهایی همراه باشد.
به طور کلی مراحل تشخیص عبارتند از:
- بررسی ظاهر فیزیکی بیمار (اضافه وزن، رویش موهای زائد در بدن و صورت، آکنه، ریزش مو و …)
- بررسی سوابق پزشکی گذشته
- نامنظم بودن پریود و یا قطع پریود
- انجام آزمایش خون جهت بررسی سطح تستوسترون
- سونوگرافی به منظور مشاهدهی تخمدانها
درمان قطعی سندرم تخمدان پلی کیستیک
درمان قطعی برای این بیماری وجود ندارد و راهکارهای درمانی که ارائه میشود تنها به منظور کنترل و مدیریت بیماری هستند. درمانهای پیشنهادی عبارتند از:
- تغییر سبک زندگی
سبک زندگی سال شامل: رژیم غذایی متعادل، انجام منظم فعالیتهای فیزیکی و ورزش، داشتن وزن نرمال، ترک سیگار، کاهش مصرف الکل و … میباشد.
- دارودرمانی جهت کنترل علائمی مانند آکنه، کنترل رشد موهای زائد، رفع اختلالات قاعدگی و برطرف کردن مشکلات باروری میباشد.
- استفاده از خدمات مشاوره و روانپزشک جهت برطرف کردن مشکلاتی که سندرم تخمدان پلی کیستیک بر سلامت روان بیماران بر جای میگذارد.
- مراجعه به مراکز درمان ناباروری جهت افرادی که دچار مشکل در باروری هستند.
پیشگیری از سندرم تخمدان پلی کیستیک و عوارض آن
برخی از علائم سندرم تخمدان پلی کیستیک پس از یائسگی کاهش مییابد اما به طور کلی جهت پیشگیری و جلوگیری از عوارض این بیماری توصیه میشود که سبک زندگی سالمی را در پیش داشته باشید و به صورت منظم تحت معاینهی پزشک متخصص زنان قرار داشته باشید.
برای کاهش عوارض سندرم تخمدان پلی کیستیک لازم است که معاینات دورهای برای بررسی فشار خون، بیماریهای قلبی و دیابت را انجام دهید تا در صورت شروع علائم این بیماری ها جهت درمان و کنترل علائم اقدام نمائید.
درمان تخمدان پلی کیستیک (تنبلی تخمدان) در تبریز
بیماری تخمدان پلی کیستیک یا تنبلی تخمدان، در بسیاری از موارد علائم خاصی ندارد. اما همانطور که در مقاله نیز به آن اشاره شد، عدم درمان به موقع آن می تواند باعث نازایی در زنان شود. اگر شما در تبریز یا شهرهای اطراف سکونت دارید برای انجام چکاپ های مربوطه و همچنین درمان تنبلی تخمدان می توانید به دکتر شهرزاد قاسمی مراجعه کنید. دکتر شهرزاد قاسمی، جراح و متخصص زنان در تبریز هستند که سابقه طولانی مدت در حوزه زنان و زایمان داشته و بیماران زیادی را با موفقیت درمان کرده اند.