زنان در اثر عوامل مختلفی ممکن است به بی اختیاری ادرار مبتلا شوند. یائسگی یکی از موارد موثر در بروز این اختلال است؛ با این حال عوامل دیگری نیز در این عارضه نقش دارند. در این مقاله درباره علت های بی اختیاری ادرار و روش های مختلف کنترل و درمان بی اختیاری ادرار در زنان یائسه توضیحات معتبر و بسیار کارآمدی را ارائه کرده ایم.
البته مطالعات علمی و پزشکی جنبه آگاهی بخشی داشته و برای درمان هرگونه مشکل و اختلال مربوط به زنان باید به متخصص زنان و زایمان مراجعه کنید. اقدامات خوددرمانی نه تنها مشکلی را حل نمی کنند، بلکه درمان واقعی و درست را به تاخیر می اندازند.
بی اختیاری ادرار در زنان
بی اختیاری ادرار با عنوان های “عدم کنترل مثانه” یا ” نشت غیرارادی ادرار”نیز شناخته می شود. میلیون ها زن در سراسر دنیا آن را تجربه می کنند و با بالارفتن سن، احتمال ابتلا به آن افزایش می یابد. بی اختیاری ادرار در شدت های مختلفی رخ می دهد. اگر شدت آن خفیف باشد، ممکن است باعث شود زمانی که می خندید، ورزش می کنید، سرفه می کنید یا اجسام سنگین را برمی دارید، چند قطره ادرار به طور غیر ارادی نشت کند؛ و یا ممکن است ناگهان فشار ادرار در مثانه شما به حدی زیاد شود که حتی نتوانید آن را تا رسیدن به دستشویی کنترل کنید و در نتیجه مقداری از آن از مثانه خارج شود.
افراد زیادی در طول زندگی خود بی اختیاری ادرار را تجربه می کنند. بی اختیاری ادرار غالبا به دلیل فشار بر عضلاتی است که به شما کمک می کنند ادرار خود را کنترل کرده و نگه دارید. یکی از عواملی که تاثیر قابل توجهی بر استحکام بافت و عضلات ناحیه لگن و شکم دارد، تغییرات هورمونی است. در نتیجه، بی اختیاری ادرار در زنان یائسه، باردار و زنانی که به تازگی زایمان کرده اند، شایع تر است.
استروژن، هورمونی است به تنظیم کردن چرخه های قاعدگی کمک می کند. همچنین برای پیشگیری از بیماری های قلبی و پوکی استخوان نیز ضروری است.علاوه بر این موارد، به سالم ماندن مثانه و مجرای ادرار و عملکرد صحیح آن نیز کمک می کند. با نزدیک شدن به یائسگی، سطح استروژن شروع به کاهش می کند. این کمبود استروژن ممکن است باعث ضعیف شدن عضلات لگن شود. این عضلات ممکن است دیگر نتوانند مثل قبل مثانه را کنترل کنند. هرچه سطح استروژن در طول یائسگی و بعد از آن کاهش پیدا کند، علائم بی اختیاری ادرار شدیدتر می شوند.
انواع بی اختیاری ادرار در زنان یائسه
انواع مختلفی از بی اختیاری ادرار ناشی از یائسگی وجود دارد که شامل موارد زیر است:
بی اختیاری استرسی
شایع ترین نوع مشکل بی اختیاری ادرار در زنان مسن و یائسه، بی اختیاری استرسی است. ماهیچه های ضعیف اندام های لگنی نمیتوانند هنگام سرفه، ورزش، عطسه، خندیدن، یا بلند کردن اجسام سنگین، جلوی ریزش ادرار را بگیرند. درنتیجه می تواند نشت جزیی ادرار یا از دست دادن کامل کنترل مثانه را به دنبال داشته باشد. این نوع بی اختیاری اغلب به دلیل تغییرات فیزیکی ناشی از بارداری، زایمان یا یائسگی ایجاد می شود.
بی اختیاری فوری
هنگامی که عضلات مثانه شما به اشتباه منقبض می شوند یا توانایی شل شدن را از دست می دهند، ممکن است به طور مکرر احساس کنید که نیاز به تخلیه ادرار دارید؛ حتی زمانی که مثانه شما خالی است. همچنین ممکن است دچار نشت ادرار یا ریزش غیر ارادی ادرار شوید. گاهی اوقات به این اختلال، مثانه بیش فعال نیز گفته می شود.
نشت قطره ای ادرار
هنگامی که مثانه به طور کامل تخلیه نمی شود، باعث چکه کردن مداوم قطره های ادرار می شود. جریان بسیار ضعیف ادرار، احساس ادرار در شب (شب ادراری) و افزایش شک و تردید درباره ادرار داشتن، می توانند ناشی از کم کاری عضله مثانه باشند.
علت های بی اختیاری ادرار در زنان
لازم است بدانید که یائسگی تنها دلیل مشکلات کنترل مثانه و بی اختیاری ادرار نیست. اگر هر یک از شرایط زیر در شما وجود داشته باشد، یائسگی می تواند باعث افزایش احتمال ابتلا به بی بی اختیاری ادرار در شما شود:
- مصرف زیاد الکل یا کافئین
- انواع عفونت
- آسیب های عصبی
- مصرف برخی از دارو ها
- یبوست مزمن
- داشتن اضافه وزن
درمان بی اختیاری ادرار در زنان یائسه
درمان بی اختیاری ادرار در هر بیمار، بستگی به فاکتور های مختلفی دارد. این فاکتور ها، نوع بی اختیاری ادرار که در حال تجربه آن هستید و همچنین علت آن را شامل می شود.
معمولا ایجاد بعضی از تغییرات در سبک زندگی روزمره بخشی از برنامه درمانی بی اختیاری ادرار است. برای مثال ممکن است پزشک متخصص شما موارد زیر را به شما توصیه نماید:
- مصرف الکل و کافئین را تا جای ممکن کم کرده و یا به طور کلی قطع کنید.
- به تدریج مثانه خود را برای نگه داشتن ادرار بیشتر با ادرار کردن در زمانهای از پیش برنامه ریزیشده ای از روز،آموزش دهید.
- وزن خود را کاهش دهید تا فشار روی مثانه و عضلات خود را کاهش دهید
- از تمرینات کگل یا تمرینات کف لگن برای تقویت عضلات لگن خود استفاده کنید
تمرینات کگل شامل فشار دادن و شل کردن عضلات در ناحیه لگن و قسمت تناسلی برای تقویت آنها است. این تمرین می تواند به شما در کنترل بهتر مثانه کمک کند.
پزشک شما همچنین ممکن است گزینههای درمانی مرتبط دیگری را نیز توصیه کند، بهویژه اگر فکر اینگونه تشخیص داده باشد که تغییرات سبک زندگیکمک چندانی به شما نخواهد کرد. این گزینه های درمانی در زیر توضیح داده شده است:
دارو درمانی
برخی داروها ممکن است به کاهش علائم شما و درمان برخی از انواع بی اختیاری ادرار کمک کنند. به عنوان مثال، اگر مثانه بیش از حد فعال باشد، ممکن است پزشک آنتی کولینرژیک برای آرام کردن مثانه تجویز کند. علاوه بر این ممکن است نوع خاصی از دارو به نام آگونیست گیرنده بتا-3 آدرنرژیک را برای افزایش مقدار ادراری که مثانه شما می تواند نگه دارد، تجویز کنند. محصولات استروژنی نیز میتوانند به تقویت مجرای ادرار و نواحی واژن شما کمک کنند.
تحریک الکتریکی اعصاب
تحریک الکتریکی عضلات لگن ممکن است به بیمار کمک کند تا کنترل مثانه خود را دوباره به دست آورد. البته اگر بی اختیاری ادرار به نوعی اختلال عصبی مرتبط باشد.
استفاده از دستگاه ها و تجهیزات درمانی
انواعی دستگاه برای درمان زنان مبتلا به بی اختیاری ادرار موجود است. “پساری” رایج ترین وسیله ای است که برای درمان بی اختیاری استرسی استفاده می شود. پساری یک حلقه سفت است که برای کمک به تغییر موقعیت مجرای ادرار به منظور کاهش نشت در واژن بیمار قرار داده می شود. پزشک شما همچنین ممکن است یک حلقه مجرای ادراری تجویز کند. یک ابزار یکبار مصرف کوچک که می توانید آن را در مجرای ادرار خود قرار دهید تا جلوی نشت غیر ارادی ادرار را بگیرد.
روش های جراحی
در بیمارانی که دچار افتادگی شدید مثانه هستند، از جراحی برای ترمیم و بالا بردن مثانه در موقعیت بهتر استفاده می شود. اغلب آخرین راه حل برای درمان بی اختیاری ادرار، جراحی است. این اقدام برای افرادی در نظر گرفته می شود که نمی توانند با سایر اشکال درمان، نتیجه مطلوبی دریافت کنند.