سونوگرافی واژینال یک روش بسیار دقیق سونوگرافی برای تشخیص وضعیت بیماری های رحم، تخمدان و ارگان های داخل لگن است. در سونوگرافی واژینال نیز، مانند سونوگرافی شکمی از امواج فراصوتی برای تصویربرداری استفاده می شود، اما با این تفاوت که مبدّل، از طریق واژن داخل بدن بیمار می شود. سونوگرافی واژینال برای زنان در دوران یارداری و غیربارداری، با تجویز پزشک متخصص زنان انجام می شود. در این مقاله به توضیح بهترین زمان انجام سونوگرافی واژینال پرداخته ایم؛ زیرا سوالی است که معمولا از جانب اکثر بیماران مطرح می گردد.
عزیزانی که ساکن شهر تبریز هستند، می توانند با مراجعه به دکتر شهرزاد قاسمی، جراح و متخصص زنان و زایمان دارای گواهینامه رسمی انجام انواع سونوگرافی، از خدمات سونوگرافی واژینال و سونوگرافی شکمی در مطب بهره مند گردند.

زمان مناسب برای انجام سونوگرافی واژینال
زمان مناسب برای انجام سونوگرافی ترانس واژینال با توجه به موارد زیر تعیین میشود:
- دستور پزشک
گاهی اوقات انجام سونوگرافی واژینال باید به صورت فوری انجام شود، در موارد اورژانسی ممکن است پزشک به شما توصیه نماید که در اولین فرصت جهت انجام سونوگرافی واژینال اقدام نمائید. در صورتی که پزشک این تشخیص را برای شما داشته باشد باید بدون توجه به سایر موارد جهت انجام سونوگرافی واژینال در مطب پزشک اقدام کرده و یا به یک مرکز سونوگرافی مراجعه نمائید و برای اولین فرصت نوبت دریافت نمائید. پس از پایان سونوگرافی لازم است نتیجه را جهت بررسی به پزشک خود ارائه دهید.
- روز 4 تا 9 دورهی قاعدگی
سونوگرافی واژینال در هر مرحله از چرخهی قاعدگی قابل انجام میباشد اما توصیه میشود جهت دریافت نتایج بهتر در روزهای پایان دورهی قاعدگی که پوشش رحم هنوز نازک است، سونوگرافی انجام شود.به عبارت دیگر روزهای چهارم تا نهم دوران قاعدگی بهترین زمان برای انجام سونوگرافی واژینال میباشد؛زیرا مشکلات رحم به خوبی در طی این دوران قابل بررسی و ارزیابی است. در صورتی که در طی دوران پریود خود درد دارید میتوانید زمان پایان چرخه جهت سونوگرافی واژینال مراجعه نمائید.
در اکثر اوقات پزشک متخصص سونوگرافی با توجه به زمان قاعدگی شما بهترین زمان انجام سونوگرافی واژِنال را مشخص خواهد کرد.
- ایام بارداری
در ایام بارداری بنا به دلایل مختلفی ممکن است سونوگرافی واژینال پیشنهاد شود، بهترین زمان در دوران بارداری جهت انجام سونوگرافی واژینال عبات است از:
- هفتهی پنجم: هفتهی پنجم اولین زمانی است که جهت سونوگرافی بارداری پیشنهاد میشود. سونوگرافی که در این دوره پیشنهاد میشود یک سونوگرافی واژینال میباشد زیرا سونوگرافی از روی شکم در هفتهی پنجم قادر به نشان دادن بسیاری از علائم بارداری نمیباشد اما با سونوگرافی واژینال در 5 هفتگی میتوان ساک حاملگی را تشخیص داد. ساک بارداری ساختاری است که جنین در آن رشد خواهد کرد و پیش از اینکه بتوان خود جنین را مشاهده کرد میتوان با تشخیص ساک بارداری به تشخیص حاملگی پرداخت.
- هفته 6 تا 7 بارداری: در این دوره با سونوگرافی واژینال علاوه بر ساک باردرای میتوان یک جنین در اولین مراحل رشد را مشاهده کرد. با سونوگرافی واژینال در هفتهی 6 الی 7 حتی میتوان نشانههایی از ضربان قلب جنین را تشخیص داد. در این مرحله بارداری دوقلو نیز قابل تشخیص خواهد بود.
- سونوگرافی سه ماههی اول: در طی 3 ماه اول بارداری در صورتی که مادر دچار درد یا خونریزی باشد جهت تشخیص علت این مشکلات پزشک انجام سونوگرافی واژینال را نسبت به سونوگرافی شکم ترجیح میدهد زیرا قدرت تشخیص آن بسیار بالاتر میباشد.
به طور کلی سونوگرافیهایی که در مراحل اولیه بارداری انجام میشود جهت تعیین جزئیات دقیقتر، پی بردن به بارداری و بررسی مشکلات احتمالی بهتر است به صورت واژینال باشد؛ اما پس از هفتهی دهم انجام سونوگرافی از روی شکم توصیه میشود زیرا رشد جنین بیشتر شده و جزئیات با دقت مناسب با سونوگرافی از روی شکم نیز قابل بررسی هستند..
در انتها زمان مناسب جهت انجام سونوگرافی واژینال هم برای خانمهای باردار و هم سایر خانمها با نظر پزشک متخصص زنان باید تعیین شود. با توجه به اینکه سونوگرافی واژینال به جز موارد ضروری توصیه نمیشود، بنابراین در صورتی که پزشک انجام سونوگرافی واژینال را برای شما تجویز نموده است بدون اینکه استرس داشته باشید با اطمینان به پزشک خود، جهت سونوگرافی واژینال میتوانید مراجعه نمائید.
نحوه انجام سونوگرافی واژینال
سونوگرافی واژینال از طریق قرار دادن یک مبدل نازک (اندازهی آن کمی ضخیمتر از تامپون میباشد) در واژن انجام میشود. مزایای انجام سونوگرافی واژینال نسبت به سونوگرافی شکم عبارت است از:
- ارائه تصاویر دقیقتر: با توجه به اینکه مبدل در داخل واژن قرار میگیرد و به اندام داخل لگن نزدیکتر میباشد کیفیت تصاویر دریافتی بهتر میباشد.
- ارزیابی دقیقتر: همان طور که اشاره کردیم به دلیل اینکه مبدل در داخل واژن قرار میگیرد دقت تشخیص بالاتر میرود و بسیاری از مواردی که در سونوگرافی از روی شکم قابل بررسی نمیباشد در سونوگرافی واژینال به خوبی قابل بررسی و ارزیابی میباشد.
سونوگرافی واژینال چه کاربردهایی دارد؟
سونوگرافی واژینال در موارد زیر تجویز میشود:
- ارزیابی رحم
- بررسی تخمدانها و سایر ساختار لگن
- پیدا کردن علت خونریزیهای غیرطبیعی
- مشکلات قاعدگی
- ارزیابی اندومتر
- پیدا کردن موقعیت دستگاه IUD
- تشخیص بارداری و مشکلات بارداری
بسیاری از خانمها به دلیل اینکه از قرار گرفتن قرار گرفتن پروب (مبدّل دستگاه سونوگرافی) در واژن دچار احساس ناراحتی می شوند، از انجام این سونوگرافی خودداری مینمایند. به این عزیزان توصیه می شود که با حفظ خونسردی برای انجام سونوگرافی واژینال، به متخصص زنان و زایمان که در زمینه انجام سونوگرافی های مختلف دارای مهارت، دانش و تجربه ی بالا است، مراجعه کرده تا با خاطری آسوده بررسی های لازم را بعمل آورند. به طور کلی انجام سونوگرافی اختیاری بوده و در دختران نوجوان و خانمهایی که از نظر جنسی فعال نبودهاند توصیه نمیشود اما در مواقع ضروری که پزشک کیفیت تصاویر سونوگرافی از روی شکم را مناسب نبینید تنها چاره سونوگرافی واژینال است.